سیستم لیگ برتر انگلیس:
سیستم لیگ فوتبال انگلستان (English football league system) که بنام “هرم فوتبال” (Football pyramid) نیز شناخته می شود، از یکسری لیگهای پیوسته به یکدیگر تشکیل شده که دارای قالبی سلسه مرتبه ای است. این سیستم راه را برای هر تیمی برای رسیدن به بالاترین سطح آن باز گذاشته است.
از این جهت به این سیستم، “سیستم سلسله مرتبه ای هرمی” گفته می شود که هر تیم برای رسیدن به راس هرم باید سلسله مراتب را از پایین ترین سطح شروع کرده و با پیروزی در هر سطح، یک سطح بالا رود. تیمی که در سطح خود جزو دسته تیمهای آخر باشد، باید به یک سطح پایین تر سقوط کند.
ساختار
در راس این هرم انگلیسی، لیگ برتر (FA Premiere League) قرار دارد. در این لیگ، 20 کلوب قرار دارند. یک سطح پایین تر، “لیگ فوتبال” یا همان The Football League است. The Football League به سه سطح تقسیم می شود که در هر سطح 24 تیم باهم رقابت می کنند: The Championship (دسته یک / سطح دو)، League One (دسته دو / سطح سه) و League Two (دسته سه / سطح چهار). که بدین صورت 92 تیم در سیستم لیگ انگلستان بازی می کنند.
قبل از سال 1992 – پیش از تاسیس لیگ برتر انگلستان، The Football League به چهار دسته تقسیم می شد، که جمعا در این چهار سطح، 92 باشگاه حضور داشتند.
به تیمهایی که درلیگ برتر یا یکی از سطحهای The Football League بازی کند، “تیم لیگ”، و تیمهایی که در غیر از این لیگها بازی کند، تیم غیر-لیگ (non-League) گفته می شود. به سطحی که تیمهای غیر لیگ در آن قرار دارند „Football Conference“ – سطح پنج گفته می شود. Football Conference همچنین دارای یک سطح پایین تر (سطح شش) است که این سطح به دو لیگ مجزا تقسیم می شود: Conference North (لیگ شمال) و Conference South (لیگ جنوب). این سه سطح هر کدام شامل 22 تیم می شوند.
FA Premier League
علامت لیگ برتر انگلیس لیگ برتر انگلستان
لیگ برتر انگلستان (FA Premier League) بالاترین لیگ فوتبال در انگلستان است که در آن 20 باشگاه برای رقابت با یکدیگر حضور دارند.
این لیگ همچنین بنام Barclays Premiership در انگلستان و Barclays English Premier League در کشورهای دیگر شناخته می شود. این نام در اصل نام تبلیعاتی است که از حامی اصلی این لیگ یعنی بانک و موسسه سرمایه گذاری Barclays انگلستان سرچشمه گرفته. Barclays در سال 1993 حامی (اسپانسر) اصلی لیگ برتر انگلستان شد.
قهرمانی در این لیگ، بزرگترین افتخار برای یک باشگاه انگلیسی در کشور انگلستان محسوب می شود. تیم قهرمان لیگ برتر انگلستان بهمراه نایب قهرمان آن، جواز ورود به لیگ قهرمانان اروپا (UEFA Champions League) را دریافت می کند.
تاریخچه لیگ برتر
لیگ برتر انگلستان (Premier League) در روز 27 می سال 1992 تاسیس شد، زمانیکه تیمهای قدرتمند انگلستان، از کهنترین ترین لیگ فوتبال جهان که بنام “لیگ فوتبال” (The Football League) شناخته می شود، کناره گیری کردند تا با بوجود آوردن لیگی حرفه ای تر، سطح فوتبال و درآمد باشگاه خود را بالا برند.
کناره گیری این تیمها از لیگ فوتبال بیشتر جنبه تجاری داشت. با سرمایه ای که این تیمها از فروش حق پخش تلویزیونی دیدارهای خود به شرکت تلویزیون ماهواره ای British Sky Broadcasting Group plc بدست می آوردند می توانستند رقابتهایی حرفه ای تر را برای خود برپا کنند.
بعد از تاسیس این لیگ، The Football League از بین نرفت، بلکه به عنوان لیگ سطح دو (دسته یک) انگلستان شناخته شد. یعنی سه تیم برتر “لیگ فوتبال” به لیگ برتر صعود می کردند و سه آخر لیگ برتر نیز به The Football League سقوط می کردند.
اولین فصل لیگ برتر انگلستان، فصل 1992 و 1993 بود که در روز بیستم فوریه 1992 رسما آغاز گشت. این فصل با بیست و دو تیم شروع به کار کرد. سازمان این لیگ اول به شکل یک شرکت با “با مسولیت محدود” ثبت شد که سهامداران آن روسای باشگاه ها بودند.
در سال 1995 با فشارهایی که فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) با سازمان لیگ برتر آورد، این سازمان مجبور به حذف دو تیم از این لیگ کرد و تیمهای آن به 20 باشگاه رسیدند.
The Football League
علامت لیگ فوتبال The Football League
“لیگ فوتبال” به عنوان قدیمی ترین لیگ فوتبال جهان شناخته می شود. این لیگ پس از چهار سال بحث و گفتگو بالاخره تحت اتحادیه فوتبال انگلیس (The Football Association) در 20 جولای 1885 به عنوان لیگی حرفه ای تاسیس شد. ویلیام مک جورج (William McGeorge) موسس اصلی این لیگ بود.
در The Football League هفتاد و دو تیم از انگلستان و ولز (سه تیم ولزی) در سه سطح: The Championship (دسته یک)، League One (دسته دو) و League Two (دسته سه) شرکت دارند.
از نظر سطح، این لیگ بعد از لیگ برتر جای دارد.
سیستم لیگ برتر اسپانیا(لالیگا)
سیستم لیگ فوتبال در کشور اسپانیا شامل چهار سطح (دسته) اصلی می شود: سطح اول که بنام La Liga شناخته می شود، سطح دوم (Segunda Division A)، سطح سوم (Segunda Division B) و سطح سوم (Tercera Division).
سیستم این لیگهای فوتبال سلسه مراتبی است. یعنی هر تیم از پایین ترین سطح که سطح محلی است می بایست شروع کند تا خود را به Primera Division یا همان La Liga – لیگ برتر برساند. قهرمان La Liga قهرمان فوتبال کشور اسپانیا محسوب می شود.
لا لیگا یا LFP اولین سطح فوتبال را در اسپانیا دارد، بعد از آن،Segunda Division A قرار گرفته. این دو لیگ، لیگ حرفه ای اسپانیا بشمار می روند، در حالیکه Segunda Division B و Tercera Division – که دسته سه و چهار هستند – به عنوان لیگهای آماتور (amatuer) و منطقه ای (regional) برگزار می شوند.
لالیگا
La Liga de Fútbol Profesional (به صورت مخفف LFP) به معنی “لیگ فوتبال حرفه ای” (The League of Professional Football) است. این لیگ همچنین بنام Primera División به معنی “دسته برتر” یا “دسته اول”، نیز معرفی می گردد.
این لیگ در جمع چهار لیگ برتر جهان جای دارد و گاهی از آن به عنوان بهترین لیگ جهان - از نظر کیفیت، جذابیت و حرفه ای بودن - یاد می شود. La Liga de Fútbol Profesional، لیگی است که در آن بزرگترین بازیکنان جهان از سراسر دنیا توپ زدند و می زنند. چهار تیم اول این لیگ (بنابر تصمیم UEFA) مستقیما به لیگ قهرمانان اروپا (UEFA Champions League) صعود می کنند. تیم پنجم و ششم نیز به جام حذفی اروپا (UEFA Cup) میروند.
در لالیگا 20 تیم در طول یکسال تحت دیدارهای خانگی و خارج از خانه (رفت و برگشت) با یک دیگر به رقابت می پردازند. سه تیم آخر این لیگ به Segunda Division A سقوط می کنند.
La Liga de Fútbol Profesional
علامت لالیگا تاریخجه LFP
در سال 1927، خوزه ماریا آچا (Jose Maria Acha)، مدیر باشگاه Arenas Club de Getxo اولین ایده تاسیس یک لیگ فوتبال ملی در اسپانیا را پیشنهاد داد. بعد از بجث و گفتگوی بسیار در مورد حجم لیگ و اینکه چه تیمهایی در آن شرکت کنند، سرانجام فدراسیون فوتبال اسپانیا (Real Federación Española de Fútbol) راضی شد تا این لیگ با حضور ده تیم از سال 1928 راه اندازی شود. این ده تیم، شامل شش تیم بارسلونا، رئال مادرید، آتلتیک بیلباو، رئال سوسیداد، آرناس کلوب و رئال اونیون، یعنی قهرمانان سابق جام حذفی (Copa de Rey)، و سه تیم راه یافته به مرحله فینال (پایانی) همین جام (یعنی تیمهای آتلتیم مادرید، RDC اسپانول و CE اوپا)، بهمراه یک تیم ریسسنگ سانتادر (به عنوان تیمی که تحت یک بازی حذفی برگزیده شده بود) می شد.
اولین تیمی که در این لیگ قهرمان شد باشگاه بارسلونا (FC Barcelona) بود.
Segunda División
این لیگ که نام آن “لیگ دسته دو” است خود به دو لیگ با دو سطح مجزا تقسیم می شود: یکی Segunda División A و دیگری Segunda División B.
Segunda División A لیگ دسته دو فوتبال اسپانیا، یعنی بعد از La Liga قرار دارد که در آن 22 تیم وجود دارند. سه تیم برتر این لیگ به Primera Division یا همان لالیگا می روند.
Segunda División B پس از Segunda División A قرار دارد. در این لیگ 20 تیم در چهار گروه مجزا بازی می کنند.
سیستم لیگ فوتبال کشور ایتالیا.(Serie A)
سیستم لیگ فوتبال کشور ایتالیا، یک سیستم لیگ بهم متصل است که آنرا می توان لیگ حروف الفبای نیز نامید. این بدین خاطر است که سطوح این سیستم لیگ با حروف الفبا نامگذاری شده است.
در بالاترین سطح این سیستم لیگ، Lega Nazionale Professionisti (یعنی لیگ حرفه ای ملی) قرار دارد. این لیگ که به Calcio Lega نیز معروف است (در زبان ایتالیایی Calcio به معنی فوتبال است) به دو دسته A و B – بنامهای Serie A و Serie B تقسیم می شود. در سری A که دسته برتر است 20 تیم وجود دارد. در سری B نیز 22 تیم.
بعد از این لیگ دو سطحی، Lega Professionisti (لیگ حرفه ای) قرار دارد که این سری لیگ (Serie C) به پنج لیگ در دو سطح C1 و C2 تقسیم می گردد:
- Lega Professionisti Serie C1 Girone A
- Lega Professionisti Serie C1 Girone B
- Lega Professionisti Serie C2 Girone A
- Lega Professionisti Serie C2 Girone B
- Lega Professionisti Serie C2 Girone C
سطح C1 از C2 بالاتر است. بعد از Serie C، سطح پاینن تر وجود دارد که سطح منطقه ای (Regional) است. این سطح Serie D است که در نه لیگ در نه منطقه تقسیم می گردد. در لیگهای Serie C و Serie D، (در هر لیگ) هجده باشگاه وجود دارند.
Lega Calcio
علامت لیگ فوتبال ایتالیا تاریخچه لیگ ایتالیا
اولین لیگ فوتبال در ایتالیا در سالهای 1890 توسط مهاجران انگلیسی آن کشور راه اندازی شد.
اولین باشگاه فوتبال ایتالیا؛ باشگاه ورزشی و کریکت جنوا (Genoa Cricket and Athletic Club) بود – که امروزه به “باشگاه ورزشی و فوتبال جنوا” تبدیل شده. در مارچ سال 1898 فدراسیون فوتبال ایتالیا (Federazione Italiana Giuoco Calcio - FIGC) در تورین تاسیس شد.
اولین فصل لیگ نیز در 8 می همان سال با حضور چهار تیم در تورین بازی شد که جنوا برنده آن شد. در سال 1905 این لیگ به FIFA ملحق شد و ساختار یک لیگ استاندارد را به خود گرفت.
Serie A
“سری آ” بالاترین سطح لیگ در لیگ فوتبال ایتالیاست. این لیگ همچنین با نام Serie A TIM نیز شناخته می شود چون شرکت تلفن TIM حامی اسپانسر) اصلی آن است. دز این لیگ 20 تیم حضور دارند. سه تیم آخر این لیگ به Serie B سقوط می کنند.
اولین فصل این لیگ در سال 1929 سوت خورد. ایتالیا از سال 1898 دارای لیگ منطقه ای در قالب گروه بود ولی پس از سال 1929 این لیگ در قالب Serie بازی شد.
Serie B
این لیگ، لیگ دوم کشور ایتالیا محسوب می شود. در آن 22 تیم حضور دارند. قهرمان لیگ “سری ب” با لقب „cadetti“ شناخته می شود.
در آخر هر فصل سه تیم بالای جدول این لیگ به Serie A صعود می کنند. چهار تیم آخر نیز باید به Serie C روند.
سیستم لیگ سراسری در آلمان.(بوندس لیگا)
سیستم لیگ سراسری در آلمان تقریبا در تمامی ورزشها یکسان است. یعنی در راس آن بوندسلیگا (Bundeliga) قرار دارد، بعد Reginalliga و Oberliga، سپس Verbandsliga یا Landesliga یا Landesklasse.
در لیگ فوتبال آلمان هم، چنین سیستم لیگی وجود دارد. آنجا بوندسلیگا به دو دسته یک و دو تقسیم می شود. دسته سه که سطح سوم است، بنام لیگ منطقه ای (Regionalliga) شناخته می شود. این لیگ در دو منطقه شمال و جنوب بازی می شود. و بعد از آن نیز لیگهای Ober یا Oberliga قرار دارند.
بوندسلیگا
بوندسلیگا (Bundesliga) در واژه به معنی “لیگ فدرال” یا “لیگ اتحادیه” است. لیگ فدرال یا اتحادیه در آلمان به لیگی گفته می شود که در ورزشی خاص (مانند فوتبال) در سطح ملی-سراسری (فدرال) برگزار شود و در آخر یک قهرمان ملی معرفی گردد.
بخاطر اینکه سیستم دولت آلمان، دولتی فدرال است و فعالیتهای اجتماعی عمومی تحت اداره اتحادیه ها انجام می شوند، نام لیگ های ورزشی ملی آن، بنام لیگ فدرال شناخته می شوند. این موضوع در کشور اتریش نیز به همین شکل است. چرا که آنجا هم دولتی فدرال حاکم است و هم زبان رسمی اتریش نیز آلمانی می باشد. در کشور آلمان، هر ورزش یک لیگ سراسری ملی یا همان بوندسلیگا دارد. تمامی مسابقات بوندسلیگا در تمامی ورزش ها، به صورت حرفه ای و در سطح استانداردهای ملی برگزار می شوند. از نظر دسته بندی سطح تیمی، معمولا” رقابتهای بوندسلیگا به دسته یک و دسته دو تقسیم می شوند. در فوتبال، بوندسلیگای یک (1. Bundesliga) در بالاترین سطح است. قهرمان بوندسلیگای یک، قهرمان کشور آلمان (Deutscher Meister) محسوب می شود. بعد از بوندسلیگای 1، بوندسلیگای دو (2. Bundesliga) قرار دارد.
تیم قهرمان بوندسلیگای یک، بهمراه تیم دوم آن مستقیما به لیگ قهرمانان اروپا (UEFA Champions League) راه پیدا می کنند، در حالیکه تیم سوم و یا به همراه تیم چهارم (بسته به تصمیم UEFA) باید برای شرکت در این لیگ به دور Playoff بروند.
در بوندسلیگا، 18 تیم فوتبال سطح اول آلمان بمدت یکسال باهم به رقابت می پردازند.
Fußball Bundesliga
علامت بوندسلیگا دسته های بعدی دیگر جزو بوندسلیگا بشمار نمی روند چرا که آنها در سطح ملی انجام نمی شوند. دسته های بعدی در سطح منطقه ای (regional) برگزار می شوند و به آنها لیگهای “رگیونال” گفته می شود.
نوع انجام بازی در بوندسلیگا دقیقا” از نوع بازی در لیگ پیروی می کند. یعنی هر تیم با تیم دیگر در دو بازی رفت و برگشت (در خانه و بیرون از خانه) رقابت می کند. در یک لیگ همه تیمها می بایست با تمام تیم های دیگر دوبار بازی کنند. در آلمان، نام بوندسلیگا یاد آور بوندسلیگای فوتبال این کشور است. یعنی وقتی شما بگویید بوندسلیگا، همه پیش فرض را بر این قرار می دهند که منظور شما رقابتهای سراسری فوتبال این کشور است. این به دلیل اهمیت و علاقه آلمانی ها به ورزش فوتبال است.
تاریخچه بوندسلیگای فوتبال
اتحایه فوتبال آلمان (Deutscher Fussball-Bund) که بنام مخفف DFB شناخته می شود، در بیست و هشتم جولای 1962 تصمیم بر این گرفت که بازیهای سراسری فوتبال آلمان را تحت لیگی با عنوان Bundesliga برگزار کند. بدین ترتیب، تاسیس این لیگ معتبر را می توان 28 جولای 62 بشمار برد. اولین فصل بوندسلیگا فصل 1963 و 1964 بازی شد.
قبل از تاسیس بوندسلیگا، در سال 1932 فلیکس لینمان (Felix Linnemann) رییس سابق اتحادیه فوتبال آلمان (DFB) لیگ حرفه ای (Profiliga) فوتبال آلمان را تحت نام “لیگ شاهنشاهی” یا “لیگ سلطنتی” (Reichliga) تاسیس کرد. در این لیگ فقط بهترین باشگاه های فوتبال آلمان می توانستند بازی کنند. اما این لیگ مورد قبول برخی از باشگاه های محلی نبود چرا که با شرایط موجود، این باشگاه ها نمی توانستند در آن شرکت کنند.
تا اینکه در در تابستان 1962 - بعد از اینکه تیم ملی آلمان در یک چهارم پایانی جام جهانی شیلی حذف شد، هرمن نویبرگر (Hermann Neuberger) که بعدا رییس اتحادیه فوتبال آلمان شد، پیشنهادی برای بازسازی و ایجاد ساختاری جدید برای فوتبال و لیگ آلمان کرد. در 28 جولای همان سال، DFB در شهر دورتمند (Dortmund) تشکیل جلسه داد و تصمیم بر آن گرفت که فصل 1963 و 64 را تحت سیستم لیگ حرفه ای بوندسلیگا به اجرا در آورد.
Regionalliga
علامت رگیونال لیگا Regionalliga
لیگ رگیونال، لیگ سطح (دسته) سه آلمان محسوب می شود. لیگی که یک سطح از بوندسلیگای دو (2. Bundesliga) – لیگ دسته دو – پایین تر است.
لیگ رگیونال (مردان) از سال 1963 تا 1974 به عنوان لیگ سطح دو بشمار می رفت، یعنی بعد از بوندسلیگا بود. بعد از آن حدود بیست سال چنین لیگی وجود نداشت. در سال 1994 این لیگ به عنوان لیگ سه بین 2. Bundesliga و Oberliga قرار گرفت. رگیونال لیگا به دو بخش شمال و جنوب (Nord und Süd) تقسیم می شود. چهار یا پنج تیم آخر هر بخش به Oberliga سقوط می کنند.
Oberliga
اوبرلیگا در آلمان شرقی (DDR) سابق از سال 1949 تا 1991 سال به عنوان لیگ سطح یک شناخته می شد. این لیگ با نام DDR-Oberliga معروف بود.
در آلمان غربی و در اصل آلمان کنونی، این لیگ از سال 1948 تا 1963 یعنی قبل از ایجاد بوندسلیگا، لیگ سطح یک بود.
امروزه این لیگ به عنوان لیگ سطح چهارم شناخته می شود. بعد از این لیگ، Regionalliga قرار دارد.
لیگ فوتبال ژاپن یا همان جی لیگ (J.League)
لیگ فوتبال ژاپن یا همان جی لیگ (J.League) به عنوان معتبرترین لیگ آسیا شناخته می شود. این لیگ امروزه در سراسر جهان نیز اعتبار ارزشمندی را بدست آورده، بطوریکه اکثر بازیکنان مشهور جهان علاقمندند تا دوران پایانی بازیکنی خود را در این لیگ سپری کنند.
به لطف جی لیگ یازده ساله، امروزه مردم ژاپن خود را به عنوان یکی از قدرتمندان فوتبال آسیا معرفی می کنند. این لیگ حرفه ای توانست به ژاپنی ها بگوید که ورزش فقط در بیس بال (Baseball) و سومو (Sumo) خلاصه نمی شود.
بی شک لیگ حرفه ای جی لیگ ژاپن زمینه ای را فراهم کرد تا اتحادیه فوتبال این کشور، ورزش فوتبال را جزو فرهنگ نیپون (Nippon) جای دهد.
تاریخچه جی لیگ
جی لیگ همان لیگ حرفه ای فوتبال ژاپن است. سازمان جی لیگ در سال 1991 توسط اتحادیه فوتبال ژاپن (Japan Football Association) تاسیس شد. اما لیگ ژاپن در سال 1993 توسط این سازمان رسما به لیگی حرفه ای تبدیل شد. اولین بازی این لیگ در 15 ماه می 1993 در استادیوم ملی توکیو (Tokyo National Stadium) در حضور 59,626 تماشاگر برگزار شد.
در اولین دور از این رقابتها تنها ده تیم حضور داشتند. این ده تیم در دو مرحله با هم به رقابت پرداختند. البته این دو مرحله هر کدام دارای دیدار رفت و برگشت بود، یعنی هر تیم چهار مرتبه به دیدار تیمی دیگر می رفت.
J.League
جی لیگ پس از راه اندازی جی لیگ تحولی عظیم در فوتبال ژاپن ابجاد شد. شرکتهای بزرگ با حمایت از لیگ، بازیکنان و تیمها باعث شدند تا فوتبال موضوعی مهم و اساسی بین مردم و جوانان بشمار رود. علاقمند بودن به فوتبال و طرفداری از تیمی خاص در بین جوانان ژاپنی موضوعی مهم محسوب می شد.
با وارد شدن بزرگانی مثل زیکو (Zico) و پیر لیتبارسکی (Pierre Littbarski) به این لیگ، علاقه به فوتبال و اهمیت آنرا در ژاپن چند برابر شد.
هدف جی لیگ
اتحادیه فوتبال ژاپن هدف خود را از بوجو آوردن جی لیگ چنین اعلام می کند:
- ترفیع بهبودسازی و گسترش فوتبال ژاپن
- پرورش توسعه فرهنگ ورزش در ژاپن
- هم بخشی در گسترش فرهنگ دوستی ورزش در سطح بین الملل
قالب و ساختار جی لیگ
در این لیگ دو سطح (دسته) وجود دارد. دسته یک و دسته دو که بنامهای J1 و J2 شناخته می شوند. در دسته یک (J1)، 18 تیم و در دسته دو (J2) 12 تیم در مدت یکسال باهم طی دیدارهای رفت و برگشت به رقابت می پردازند. البته ایجاد دو دسته در لیگ از سال 1999 شکل گرفته است.
جام حذفی این لیگ نیز به نام “جام یامازاکی نابیسکو” (Yamazaki Nabisco Cup) شناخته می شود. سوپر جامی هم در این لیگ وجود دارد که “سوپر جام زیراکس” (XEROX Super Cup) نامیده می شود.
قوانین و مقررات جی لیگ
هر باشگاهی که بخواهد در جی لیگ حضور داشته باشد می بایست به عنوان باشگاهی ورزشی در ژاپن ثبت شده باشد. این باشگاه باید در محلی (شهری) مشخص حضور داشته باشد. این باشگاه بایستی دارای امتیاز باشگاه فوتبال (FC) نیز باشد.
باشگاه های دسته یک لیگ باید حداکثر دارای 15 بازیکن حرفه ای که دارای قرارداد استاندارد هستند باشند. اما این عدد برای باشگاه های دسته دومی، 5 است.
مربیان تیم نیز باید دارای کارت مربیگری صادره از اتحادیه فوتبال ژاپن (JFA) باشند.
هر باشگاه دسته یکی (یا اصطلاحا” باشگاه J1) باید حداقل، یک تیم بزرگسالان، یک تیم زیر 18 سال، یک تیم زیر 15 سال و یک تیم زیر 12 سال داشته باشد. ولی یک تیم J2 (دسته دومی) می بایست حداقل یک تیم بزرگسالان و یک تیم زیر 18 سال داشته باشد.
تمام تیمهای J.League باید استادیومی مجهز را برای خود معین کنند. استادیومی که این تیمها برای خود مشخص می کنند، باید دارای حداقل ده هزار صندلی باشد.
سیستم لیگ برتر ایران.
تاریخ شروع فوتبال در ایران ، به حدود یک قرن پیش باز می گردد، زمانیکه گروهی انگلیسی برای اکتشاف نفت در جنوب ایران عازم کشورمان شد. پس از حفر اولین چاه نفت در"مسجد سلیمان" به سال 1908، فوتبال به شکل جدی در این شهر دنبال شد.
چندی بعد همین اتفاق در" بوشهر" افتاد. شهروندان انگلیسی در اوقات فراغت با هیجان رودروی تیم های محلی کشورمان می ایستادند و البته این رقابتها بیشتر حالت تفریحی داشت و این رشته مهیج به تدریج در شهرهای دیگر ایران از جمله بندرانزلی و بندرعباس توسعه پیدا کرد. گسترش منظم فوتبال درادامه ، مرزهای شهرهایی چون آبادان و مشهد را نیز در نوردید و جوانان بیشتری را به سوی این رشته ورزشی جلب کرد.
قبل از شروع جنگ جهانی اول(1914) فوتبال در مدرسه آلمانیها بازی می شد، اما بعد از خاتمه جنگ، کالج آمریکاییها در تهران پیگیر این ورزش شد. همچنین مسابقاتی بین اعضای سفارتخانههای اروپایی در ایران پایه ریزی و دنبال شود.
البته نخستین تیم فوتبال در پایان دوره قاجاریه(1919) و برای قدردانی از کوششهای برادران سردارخان که تحصیل کرده بلژیک بودند و در امر بسط و گسترش فوتبال نقش داشتند، تشکیل شد. بازیکنان معروف آن تیم" برادران مفتاح"،"اکبر توفان"،"پان اسدالله"، "رضا والی کلانتری"، "هراند گالوستیان" و" گالیک هاراتونیان" بودند.
همچنین "ابوالفضل صدری" رئیس سازمان وقت ورزش، تشکیل تیم های آزاد در تهران را تشویق و ترغیب کرد و حتی برای برندگان رقابت های داخلی جوایزی تعیین کرد. تیمی به نام تهران که اعضای آن از بازیکنان رشتههای ورزشی مختلف جمع آوری شده بودند، موفق به فتح نخستین دوره رقابت های داخلی فوتبال شد.
چندی بعد "حسین صدیقانی" که برای ادامه تحصیلات عالیه به ترکیه رفته بود، به تیم فنر باغچه این کشور و سپس "راپیدوین اتریش" ملحق شد. وی پس از بازگشت به ایران، موسس یک تیم در شهر مقدس مشهد شد. صدیقانی از جمله اولین کسانی بود که در اروپا با فوتبال مدرن و نوین آشنا شده بود. حضور وی در فوتبال ایران مصادف شد با انتقال تجربه و دانش روز فوتبال جهان به جوانان علاقمندی که تشنه یادگیری صحیح این رشته ورزشی بودند.
آنطور که به نظر می رسد تیم منتخب اتحادیه کارگران تحت عنوان تیم تهران اولین سفر برون مرزی که جنبه غیر رسمی داشت را به" بادکوبه" انجام داد. البته حاصل 3 بازی فوتبالیستهای آن موقع کشورمان، 3 شکست پیاپی با نتایج 4 بر یک، 3 بر صفر و 2 بر صفر بود.
به نقل از مهر، البته برگزاری مسابقات فوتبال در اواسط دهه 30 و در حدود سال 1334 در قالبی متمرکز آغاز شد زیرا در آن زمان فوتبال ایران با ساختاری به نام لیگ یا مسابقات باشگاهی غریبه بود و فوتبال تنها در شکل مسابقات استانی و یا رقابت بین قهرمانان استان ها در سراسر کشور انجام می شد.
شاید یکی از قدیمی ترین مسابقاتی که در تاریخ فوتبال ایران به ثبت رسیده است، دیدارهای متمرکزی بود که در سال 1339 شمسی برگزار و با قهرمانی شاهین آبادان به پایان رسید.
این رقابت ها در 6 گروه برگزار شد و تیم های برتر هر گروه به دیدارهای پایانی راه یافتند اما چون اکثریت تیم های حاضر در این مسابقات منتخب استانها بودند، نمی توان نام آن را رقابت های باشگاهی یا لیگ نهاد. دوسال بعد دارایی فاتح چنین تورنمنتی شد و در سالهای 1346 و 1347 پاس در این مسابقات به مقام نخست دست یافت.
البته آمارنویسان فوتبال ایران، سال 1349 را آغاز فوتبال باشگاهی ایران می دانند، مسابقاتی که در زمان ریاست مصطفی مکری برای اولین بارجنبه رقابتهای باشگاهی را به خود گرفت زیرا تمام تیم های حاضر درآن باشگاهی بودند.
تاج یا همان استقلال پیشین قهرمان آن دوره نام گرفت ولی یک سال بعد پرسپولیس موفق به فتح این جام شد تا قهرمانان این مسابقات تیم های سرخابی تهران باشند.
تجربه برگزاری این مسابقات، توجه بیشترمردم به این رشته ورزشی، گسترش فوتبال در زمین های خاکی مناطق مختلف تهران و شهرهای دیگر و همچنین افزایش امکانات ابتدایی برای این ورزش در نقاط مختلف کشور، زمینه ایجاد مسابقات معتبری به نام تخت جمشید را در فوتبال ایران فراهم کرد.
این رقابت ها از سال 1352 بصورت رسمی آغاز شد تا فوتبال باشگاهی ایران وارد مرحله جدیدی از برنامه ریزی و انضباط اجرایی شود.
تاریخچه کامل قهرمانان ادوار مختلف لیگ برتر باشگاه های ایران و آقای گلهای مختلف این مسابقات را در زیر ملاحظه می کنید:
لیگ منطقهای
1349: تاج (استقلال) - آقای گل: حسین کلانی از پرسپولیس با 7 گل زده
1350: پرسپولیس تهران - آقای گل: حسین کلانی و صفر ایرانپاک هر دو از پرسپولیس با 11 گل زده
جام تخت جمشید
1352: پرسپولیس تهران - آقای گل: غلامحسین مظلومی از تاج( استقلال فعلی) با 15 گل زده
1353: تاج (استقلال تهران) - آقای گل: غلامحسین مظلومی از تاج و عزیز اسپندار از ملوان بندرانزلی با 10 گل زده
1354: پرسپولیس تهران - آقای گل: نادر نورایی از هما با 18 گل زده
1355: پاس تهران - آقای گل: غلامحسین مظلومی از تاج( استقلال فعلی) با 19 گل زده
1356: پاس تهران - آقای گل: عزیز اسپندار از ملوان بندرانزلی با 16 گل زده
1357: این دوره به علت انقلاب شکوهمند اسلامی ناتمام ماند - آقای گل: حسین فرکی از پاس با 7 گل زده( تا پیش از لغو مسابقات)
لیگ قدس
1368-69: استقلال تهران - آقای گل: محمد احمدزاده از ملوان با 16 گل زده
مسابقات جام آزادگان
1370: پاس تهران - آقای گل: فرشاد پیوس از پرسپولیس با 11 گل زده
1371: پاس تهران - آقای گل: جمشید شاه محمدی از کشاورز با 11 گل زده
1372: سایپا تهران - آقای گل: عباس سیمکانی از ذوب آهن با 17 گل زده
1374: سایپا تهران - آقای گل: فرشاد پیوس از پرسپولیس با 20 گل زده
1374-75: پرسپولیس - آقای گل: محمد مومنی از پلی اکریل اصفهان با 19 گل زده
1375-76: پرسپولیس - آقای گل: علی اصغر مدیرروستا از بهمن با 18 گل
1376-77: استقلال تهران - آقای گل: حسین خطیبی از شهرداری تبریز با 15 گل زده
1377-78: پرسپولیس - آقای گل: عبدالجلیل گل چشمه از ابومسلم و کورش برمک از تراکتورسازی با 11 گل زده
1378-79: پرسپولیس - آقای گل: مهند المهدی ازصنعت نفت آبادان با 15 گل زده
1379-80: استقلال تهران - آقای گل: رضا صاحبی از ذوب آهن اصفهان با 14 گل زده
مسابقات لیگ برتر
1380-81: پرسپولیس - آقای گل: غلامرضا عنایتی از ابومسلم با 17 گل زده
1381-82: سپاهان اصفهان - آقای گل: ادموند بزیک از سپاهان با 12 گل زده
1382-83: پاس تهران- آقای گل: علی دایی از پرسپولیس با 16 گل زده
1383-84: فولاد خوزستان - آقای گل: غلامرضا عنایتی از استقلال با 20 گل زده
1384-85: استقلال تهران - اقای گل :غلامرضا عنایتی با ۲۱ گل زده
1385-86: سایپا کرج - آقای گل: عرفان اولروم از ابومسلم و مهدی رجب زاده از ذوب آهن با 17 گل زده
1386-87: پرسپولیس - آقای گل:محسن خلیلی از پرسپولیس و هادی اصغری از راه آهن با 17 گل زده
۱۳۸۷-۸۸:استقلال تهران - آقای گل: آرش برهانی از استقلال با 21 گل زده
نويسنده: 
